Tín dụng đen kết cấu với nhau theo những dây chuyền đa dạng tầng, bắt buộc vỡ nợ cho vay tra gop xảy ra sẽ theo dây chuyền, lan rộng. Làn sóng vỡ nợ vay tiêu dùng vốn hiện ra ở Đắk Lắk, Đắc Nông vài năm trước, nay lại khởi đầu quay lại ở Gia Lai và Kon Tum 1 thiếu nữ trẻ ở miền rừng núi xã Phúc Thọ khóc, nói: “Nhà bố đẻ em, nhà bố chồng em đều nợ gần giống như nhà em, tức là vay hết tiêu chuẩn ở tổ chức, quay sang vay con buôn với lãi suất “cắt cổ”. tới hạn mức tiền vay tổ chức cưới bà xã cho con (tức là cưới em về), hiện thời nhà chồng em vẫn chưa trả nổi. Hàng xóm nhiều người bị xiết nợ mất nhà, biệt xứ lang thang. với anh T cộng hiền thê và 5 đứa con, bán hết nhà cửa, tuần trước với mẫu côngtơ điện cũng trèo lên cây cột ọp ẹp dỡ xuống bán để trả nợ rồi”. “Chắc suốt đời tôi không trả được nợ vay tien nhanh, chỉ với vay thêm” Trong chuyến công tác của mình, vô tình ngừng lại bên 1 nương cà phê chín đỏ, giữa lồng lộng gió, phóng tầm mắt ra bốn phía núi non mênh mang của xã Phúc Thọ, huyện Lâm Hà (tỉnh Lâm Đồng), chúng tôi đã gặp phổ biến giọt nước mắt của bà con, khác lạ trong vùng đồng bào dân tộc Cơ Ho. Vẫn điệp khúc được mùa rớt giá, phân bón, thuốc trừ sâu, diệt cỏ đắt đỏ, cà phê vừa bán vừa cho. Vẫn bài ca đồ ăn thức uống, thuốc chữa bệnh đồng thời học phí cho con loại cộng tăng, riêng giá cà phê... rớt từ 10.000 đồng/kg xuống còn 4.000 đồng/kg. Chị Minh khóc, cà phê chín mọng, tôi chẳng đủ sức mà hái, nhưng mà cũng chẳng với tiền mà thuê người hái. bởi trường hợp thuê lao công hái cà phê hoàn thành, bán tác phẩm đi, chẳng đủ tiền trả người làm cho mướn. công ty, thị trường, kinh doanh, lãi suất, Tây Nguyên, cho vay, tín dụng đen, dân tộc, Lâm Đồng, tín-dụng-đen, Tây-Nguyên Ông già người Cơ Ho ở Lạc Dương, Lâm Đồng, nhà ông chồng chất nợ tổ chức, nợ “con buôn”. Chúng tôi điều tra cả khu vực, hiếm mang nhà nào ko mắc nợ chồng chất, phần nhiều họ phải vay lãi ngày với giá “cắt cổ”. Huyền, cô bé với con bị tim bẩm sinh. Nhà “Bập” Luyn (người dân tộc Cơ Ho) ở tít trong xóm Thác Nếp (xã Phúc Thọ, Lâm Hà, Lâm Đồng). Đường đất gập ghềnh, uốn lượn quanh những triền đồi nhưng mà rừng bị phá tan hoang, dưới suối thì các nhà hàng đào đá quý sa khoáng và khai thác cát bới lạnh ngắt bành. Tiếng máy nổ đinh tai nhức óc. Giữa rừng cà phê cằn cỗi, “Bập” cộng bạn hữu con nheo nhóc tiếp chúng tôi. Nhà “Bập” ở ngoài xóm sắp nhà “ông giáo Thành” (ông này khiến cho trưởng xóm) phía trung tâm xã. Thế nhưng, bởi “ăn quán”, nợ đủ vật dụng tiền, lãi mẹ đẻ lãi con nhà “con buôn”, lúc cần bán nhà bán đất, chạy mãi vào trong rừng này. “Vào đây rừng rậm lắm, thấy nhiều cây thì phá thôi, chúng tôi không xem gì cả, phá lấy đất làm nhà và trồng cà phê. Nhà cũ bán cho người ta để trừ nợ, được 4 triệu đồng. Giờ cần tiền, “chốt” nương cà phê từ lúc đang xanh với giá tốt. Tôi bán cho họ 2 tấn từ khi cà phê còn chưa... ra trái. cộng thêm 10 triệu tiền mặt đang nợ nữa. Hằng ngày chồng “Bập” Luyn đi khiến cho nhà người ta để trừ vào lãi suất tiền vay. Họ tính 40.000 đồng/tháng/1 triệu tiền vay. không trả được, không với tiền, nhà đông con vẫn buộc phải đi vay của họ để ăn (ăn quán rồi tính ra tiền, nợ và trả lãi hằng tháng). Nhà 5 đứa con, 2 đứa đầu buộc phải bỏ học rồi, nhà báo ạ”. “Mình không được học đa dạng, giờ chỉ biết đọc vài chữ, ko xem viết nữa đâu. Học hết lớp 1, sang lớp 2 học được đúng 1 tháng thì phải bỏ. Nhà sở hữu khu đất sổ đỏ thì bán cho người ta rồi, giờ đi khiến cho thuê cho người ta để trả tiền khi đi vay chưa chấm dứt. Tôi chỉ cầu trời cho tôi trả được các hạn mức nợ vay của các chủ đại lý, lãi nặng quá, chắc suốt đời ko trả được mất. Nhà tôi với sổ hộ nghèo. Cán bộ ko cho vay tiền khiến ăn, cũng ko giúp mẫu gì bao giờ, càng ngày lãi càng mập, tôi càng nghèo, thế mà năm ngoái cán bộ cắt mất tiêu chuẩn hộ nghèo của tôi. Tôi lên thôn kiến nghị thì họ bảo lên xã hỏi. Tôi chưa xem buộc phải hỏi ai đây!”.